1- Sadece tek bir Tanrı’ya inanılacak. Göklerin ve yerin yaratıcısı; hayatı, ölümü, zenginlik ve fakirliği veren, herşey üzerinde mutlak kudret sahibi olan Tanrı’ya.
2- Dini liderler, vaizler, doktorlar, keşişler, kendini dini ibadetlere adayanlar, müezzinler ve ölü yıkayıcıları kamu hizmetlerinden muaf tutulacaklar.
3- Prensler, hanlar, zabitler ve diğer Moğol soyluları tarafından seçilmediği halde kendini imparator ilan eden kişi, kim olursa olsun ölüm cezasına çarptırılacak.
4- Moğollara bağlı bulunan kabile ve milletlerin fahri unvanlar almaları yasaktır.
5- Moğol egemenliğini kabul etmemiş bir kral, prens veya halkla barış yapmak yasaktır.
6- Ordudaki askerlerin onluk, yüzlük, binlik ve on binlik birimlere ayrılmasını öngören uygulama sürdürülecektir. Bu uygulama sayesinde ordu kısa süre içinde toplanır ve subayların kumanda ettiği birimler belli olur.
7- Savaş emri verildiği anda her bir asker, emri altında bulunduğu subaydan silahlarını teslim alır. Asker silahını iyi muhafaza etmeli ve savaştan önce subayına kontrol ettirmelidir.
8- Genel emir gelmeden önce düşman askerini yağmalamanın cezası ölümdür; fakat yağma emri verildiğinde asker de subaylar kadar yağma hakkına sahiptir ve Han’ın payını vermek koşuluyla, topladığı mallara sahip olabilir.
9- Ordunun adamlarına talim yaptırmak amacıyla her kış sürek avı düzenlenir. Öte yandan, İmparatorluk sınırları içinde yaşayanların mart ayından ekim ayında kadar geyik, tavşan, antilop, karaca, yaban eşşeği ve belli bazı kuşları avlamaları yasaktır.
10- Yemek için öldürülecek hayvanların boğazlarını kesmek yasaktır; bu hayvanlar bağlandıktan sonra göğüsleri açılır ve avcı kendi elleriyle hayvanın kalbini çıkartıp alır.
11- Daha önce yasak olmasına rağmen bundan böyle hayvanların kanı içilebilir ve iç organları yenebilir.
12- (Yeni imparatorluğun reis ve zabitlerine tanınan ayrıcalık ve muafiyetlerin bir listesi.)
13- Savaşa katılmayan her erkek, belli bir süre için imparatorluk yararına bedelsiz olarak çalışmak zorundadır.
14- At, öküz ve eş değerde bir malın hırsızlığından suçlu bulunmuş kişiler ölümle cezalandırılır ve vücutları ikiye ayrılır. Daha küçük hırsızlıklarda malın değerine bağlı olarak yedi, onyedi ve yirmiyedi’den başlayarak yediyüz’e kadar varan sayılarda değnek vurma cezası verilir. Çalınan şeyin değerinin dokuz kat fazlası tutarında kefaret ödenirse değnek cezası uygulanmaz.
15- İmparatorlukta yaşayanlar hiç kimsenin Moğol hizmetçisi veya kölesi olamaz. İstisnai durumlar dışında her erkek orduya katılmak zorundadır.
16- Yabancı kölelerin kaçmasını engellemek için, onlara sığınak, giysi ve yiyecek verilmesinin cezası ölümdür. Firari bir köleyi görüp de onu efendisine teslim etmeyenler de aynı şekilde cezalandırılır.
17- Evlilik yasasına göre her erkek karısını almak için para öder, birinci ve ikinci derece akrabalar arası evlilik yasaktır. Bir erkek iki kız kardeşle evlenebilir ve birçok cariyeye sahip olabilir. Kadınlar mülklerinin muhafazasından sorumludur. Erkekler sadece savaş ve avla meşgul olurlar. Kölelerden doğan çocuklar da zevcelerden doğanlar kadar meşrudur. İlk zevcenin çocukları diğer çocuklardan daha kıdemlidir ve mirasın tamamına sahip olurlar.
18- Zinanın cezası ölümdür; zinadan suçlu bulunanlar, elleri bağlanarak kılıçtan geçirilir.
19- Evlilik bağıyla birleşmek isteyen iki ailenin çocukları henüz çok küçükse bile evlendirilmelerine izin verilir. Çocuklar ölse bile evlilik akti geçerli kabul edilir.
20- Casuslar, yalancı şahidler, şaibeli işlerle meşgul olanlar ve büyücüler ölümle cezalandırılır.
21- Özellikle uzak memleketlerde görevli olan zabit ve kabile reislerinden görevlerini yerine getirmeyen yahut Han’ın davetine icabet etmeyenler ölümle cezalandırılır. Suçları büyük olduğu takdirde Han’ın huzuruna getirtilirler.
Cengiz Han’ın Yasa’sından alınmış bu örnekler Petis de la Croix’dan nakledilmiştir. Yukarıdaki 21 madde Pers tarih kaynaklarından, Rahip Rubruquis ve Capini’den alınmış. Liste, yabancıların aktarımlarına dayanılarak oluşturulmuş.
Petis de la Croix, Timurlenk’in Cengiz Han’ın Yasa’sını uygulamaya devam ettiğini bildiriyor. Hindistan’daki ilk Moğol hükümdar olan Babür ise şöyle diyor: ”Atalarım ve ailem Cengiz’in yasalarına daima büyük bir titizlikle uymuşlardır. Partilerde, sarayda, festivallerde ve eğlencelerde, oturup kalkarken Cengiz’in yasa’sına karşı gelecek birşey yapmamaya özen göstermişlerdir. (Hindistan İmparatoru Babil’in Hatıraları, Erskine and Leyden edition, 1826, s.202)
Cengizhan – Harold Lamb
