Hasan Basri Hazretleri’ne sordular: ”Müslüman nedir ve kimdir? ”Müslümanlığın şartı kitab içindedir ve müslüman toprak altındadır.” ”Dinin aslı nedir?” ”Takva’dır; yani haramdan ve nesnelerden sakınmaktır. Ve tamah takvayı batıl eder” dedi. ”Uyuyan gönlümüzü uyandır” diyen cemaate hitaben: ”Uyuyan gönlü uyandırmak kolaydır, sizin gönlünüz ölmüştür, zira hiç hareket etmez” deyince; ”Bizi biraz korkut” dediler. ”Eğer bugün korkarsanız yarın onda emin olursunuz. Vah o kişinin haline ki korkmaya” dedi.
Hasan’ı Basri Hazretleri’nin sözüdür: ”Er kişiye faydalı ilim gerek, amel, ihlas ve sabırla kanaat gerek. Her nazar ki ibretten değildir sehv ü zillettir, sözü hikmet değildir, aynı afettir, her kim halktan uzlet ederse selamette olur. Kanaat ederse aziz olur, halka ihtiyacı olmaz. Hasedi terk ederse dinlenip rahat olur.”
”Takva nedir?” diye sordular. Buyurdu ki : ‘‘Takva içinde üç makam vardır: Biri, daima hak söz söyleyen, iki, kendini muhafaza eden, üç, her işi Hak rızası için yapandır. Ve bir zerre takva yüz yıl takvasız oruç ve namaz kılmaktan yüksektir. Miskin ademoğlu dünyada üç şeye doymaz. Bir, mal devşirip yığmaya, iki zevk ve sefaya, üç, ömre; elinde olsa dünyadan hiç gitmek istemez. Allah’ın sevgili kulu dünyaya hiç kıymet vermez. Mü’min olan dünyada ahiretini imar eder. Ahmak olan dünyayı imara çalışır, ahiretini berbat eder. Allah’ı sevmenin nişanı dünyayı terk eylemektir. Her kim altın, gümüşü kıymetli tutarsa, huzuru kalble namaz kılamaz. Cezaya yakın olur.”
Tezkiretül Evliya – Feridüddin Attar
