Andolsun Biz Süleyman’ı imtihan ettik (Sad Suresi 34). Süleyman Bizim katımızda değerli ve övülen birisi olmakla birlikte onu büyük bir imtihana tâbi tuttuk. Bu da ailesinden birisinin işlediği bir suç sebebiyle ondan mülkünü ve hükümdarlığını almak şeklinde oldu. Hz. Süleyman Cezair”deki Saydün şehrine saldırdı, kralını öldürdü ve kızı Cerâde’yi esir aldı.! Cerâde çok güzel bir kadındı. Hz. Süleyman onun güzelliğinden hoşlandı ve onunla evlendi. Hz. Süleyman Cerâde’yi diğer hanımlarından daha çok sevdi. Ama Cerâde’nin, babasına olan üzüntüsü sebebiyle gözünün yaşı kurumuyordu. Bunun üzerine Hz. Süleyman şeytanlarına Cerâde için babasının bir suretini yaptırdı. Kadın hizmetçileriyle birlikte babasının suretinin yanına gidiyor ve ona secde ediyordu. Zira kız babasının sağlığında ve krallığında da ona secde ediyordu.
Bu kırk gün böyle devam etti. Ancak durumu Asaf bin Berhiyâ farketti ve Hz. Süleyman’a haber verdi. Hz. Süleyman sureti kırdı, kadını ve hizmetçileri dövdü. Sonra ağlayarak, üzülerek ve Rabbinden utanarak başını alıp çöle gitti. Hz. Süleyman adet olarak tuvalete girdiğinde üzerinde mülkü olan yüzüğünü Emine adlı cariyesine emanet ederdi. Yine bir gün Hz. Süleyman cariyeye yüzüğünü verdi. O sırada adı Sahr olan bir şeytan Hz. Süleyman’ın suretine girdi, gelip yüzüğü Emine”den istedi ve aldı. Sonra yüzüğü parmağına taktı ve Hz. Süleyman’ın tahtına oturdu. İnsanlar etrafına toplandı ve o da onlara hükmetti. Şeytanın hükmü Hz. Süleyman’ın mülkündeki her şeye geçmekle birlikte hanımlarına geçmiyordu. Hz. Süleyman kıyafetini ve saltanatını değiştirdi, Emine’ye gidip yüzüğünü istedi. Emine onu tanımadı ve kovdu. Böylece Hz. Süleyman kendisinin bir imtihana tâbi tutulduğunu anladı. Evlerin etrafında dönüp el-avuç açtı. Kirk gün, yani evinde surete tapıldığı gün kadar böyle geçti.
Bu süre geçtikten sonra şeytan Hz. Süleyman’ın kürsüsünden uçup yüzüğü denize attı. Yüzüğü bir balık yuttu ve o balık Allah’ın yazgısı ve Süleyman’a fazl ve ihsanı ile Süleyman’ın eline geçti. Süleyman balığın karnını yardı ve yüzüğü bulup parmağına taktı. Tekrar kral oldu ve Allah Teala’nın haber verdiği gibi secdeye kapandı ve Allah’a yakararak yöneldi. Hz. Süleyman’ı kendi rızası ile evinde Bizden başkasına ibadet edilmesi olan büyük imtihanla sınadıktan ve bu sebeple onu, yüzüğü kaybetmesi vasıtasıyla krallığından uzaklaştırarak cezalandırdıktan sonra tahtına bir ceset bıraktık. Onun yerine tahtına başkasını oturttuk, O başkası ise gerçek olmayan bir put ve suretti. Onu imtihan ettikten sonra tövbe edip samimi bir şekilde ve yakararak Bize yöneldi (34). Biz de onun tevbesini inayetimiz sebebiyle kabul ettik.
Abdulkadir Geylani Hazretleri Tefsiri
