1- Küçük kıyamet
2- Orta kıyamet
3- Ulu Kıyamet
Azrail canını almaya geldiğinde gönül yüzü dönmüş olur. Mesala köpek suretine, hınzır suretine veya canavar suretine girer. Cümlemizi Allah-u Teala muhafaza etsin. Hz Muhammed’in ümmetini o surette haşrolunmaktan korusun. Azrail insanın canını almaya geldiğinde hangi iş üzere isen ve hangi hayvanın şekline girmişsen ahirette de o surettte haşrolunursun. Kıyamette insan suretinde haşrolunlar cennete girmeye namzettirler. Çeşitli hayvanların suretinde haşrolunanlar da cehenneme yakındırlar.
Orta Kıyamet: Kişi öldükten sonra kabre varır. Münker ve Nekir’e doğru cevap vermezse bunların sopasını yer. Kabir darlığını görür. Büyük kıyamette göreceği azapların çokları gelir kendisini kabrinde bulur. Kıyamete kadar eza ve cefa içinde rahat soluk aldırmaz.
Büyük kıyamet: Bu umumi kıyamettir. Muğire İbn-i Şu’be rivayet eder. Resulullah Efendimiz buyururlar ki:
”Ölenin kıyameti, ölümüyle başlar.”
İnsan kabrinde yatarken kendisinin cennetlik veya cehennemlik olduğunun bilir. Cenneti veya cehennemi ve oralardaki yerini görür durur. Melekleri görür. Bir şeye muktedir olamayacak haldedir. Ömrü hangi itikad üzere iken sona erdiyse büyük kıyamette o hal üzere doğrulur ve gelir haşrolunur.
Müzekkin Nüfus – Eşrefoğlu Rumi
