Oğuz adı üzerinde çeşitli açıklamalar yapılmış ise de artık bunun, ”kabileler” anlamına geldiği anlaşılmıştır. Yani ”ok+u+z”olduğu kabul edilmektedir. Bu açıklama Türk tarihinin en derin yerlerinden 21. yüzyıla kadar uyan ya da tam yerine oturan bir tanımlamadır. Moğolistan’ın Tola Irmağı civarinda yaşayanlara dokuz boydan oluştukları için Dokuz Oğuz deniyordu. Yine Ötüken’e göre batıda bulunan üç boy, Üç Oğuz olarak adlandırılmıştır. Boy sayısı ile adlandırılmaları tamamen bozkır yaşam biçimi ile ilgilidir.
Güney Kazakistan’da İli Irmağı’nın batısında yaşayanlar ise On Ok olarak adlandırıldı. Çünkü, Batı Gök Türk Devleti yıkılıp hanedandan gelen beyler Çin’e sığınınca başsız kalan boylar kendi aralarında teşkilatlandı. Her bir boya ok verilerek yeniden yaşayacakları yerler belirlendi. Bunlara daha sonra Türkler anlamına gelen Türgiş (Türkiş) dendi. 756’dan sonra ise sadece Oğuzlar olarak anılmaya başladılar. İşte, daha sonra Oğuz Yabgu Devleti var. Zaten Selçuklu, Osmanlı devletlerini kuracak olanlar bunlardır. Kısacası Oğuz adı Türk kökenli boyları tanımlayan bir kavramdır.
Ahmet Taşağıl
