Eski Türklerde hükümdarlar mutlak değildi. Onun yanında yasama organı gibi bir meclis tipi yapılanma söz konusuydu. İdare etme yetkisinin Tanrı tarafından hükümdara verildiği düşünülürdü. Bu yetkiye de kut denirdi. Siyasetin kökeninde kut yatmaktadır. Böyle olduğuna inanılırdı. Aslında kökeninde istişare etmek geleneği mevcuttu. Bilge Kağan’ın durumu biraz özeldir. Kardeşi Kül Tegin yaptığı bir ihtilal ile ağabeyi Bilge’yi tahta oturtmuştur. Devlet, amcaları Kapgan’ın kağanlığı zamanında iç isyanlardan dolayı çok yıpranmıştı. Tonyukuk çok yaşlı olmasına rağmen halk tarafından olağanüstü saygı görüyordu. Bundan çekindikleri için uzaklaştıramadılar. Zaten onun devlete katkısı epey hissedildi. Kül Tegin ise çok iyi bir savaşçı komutan olduğu için kendisine ihtiyaç duyuldu. Ağabeyin en büyük destekçisinin o olduğu anlaşılıyor. Birbirlerinden kopamazlardı. İki kardeşin arasındaki inanılmaz bağ Orhun Yazıtlarında Bilge’nin sözlerinde açıkça fark edilmektedir.
Türklerin Büyükleri – Ahmet Taşağıl
