Nuh Peygamber’in torunu Yunan’ın soyundan gelen İskender-i Zülkarneyn, ebedi hayat veren ve insanüstü güçler kazandıran bir hayat çeşmesinden söz edildiğini duyar ve aramaya karar verir. Rivayete göre Allah bunu Sam’ın soyundan birine nasip edecektir.
Zülkarneyn, halasının oğlu olup Hızır diye anılan Elyesa ile askerlerinin refekatinde yolculuğa başlar. Hayat çeşmesi, ”Karanlıklar Diyarı”ndadır. Yolda bir fırtına yüzünden Zülkarneyn ve Hızır askerlerden ayrı düşerler; bir süre sonra Karanlıklar Diyarı’na gelirler. Zülkarneyn sağa, Hızır sola giderek yollarını belirlemeye çalışırlar.
Bu sırada uzun maceralar yaşar tehlikeler atlatırlar. Günlerce yol aldıktan sonra Hızır ilahi bir ses duyar ve bir nur görür. Bunların kendisini çektiği yere gidince de orada hayat çeşmesini bulur; suyundan içer ve yıkanır. Böylece hem ebedi hayata kavuşur hem de insanüstü güçler, kabiliyetler kazanır.
Sonra Zülkarneyn’le karşılaşırlar. Zülkarneyn durumu öğrenir ve çeşmeyi ararsa da bulamaz; kaderine razı olur; bir süre sonra da ölür, işte ana hatlarıyla efsanenin İslami versiyonu da bu şekildedir.
Hızır Yahut Hızır-İlyas Kültü
