Moğol tarihiCENGİZ HAN Çinliler tarafından ataları katledilmiş eski Moğol hanlarını...

CENGİZ HAN Çinliler tarafından ataları katledilmiş eski Moğol hanlarını hatırlayarak intikam için şöyle yemin etti:

-

Cengiz Han, Moğolların Kinlere karşı mücadelesini bir nevi milli savaş mahiyetine soktu.Cürçetler tarafından tahta eşekler üzerine çakılmış yahut kazıklanmış eski Moğol hanlarını hatırlatarak âyin ve merasimle Tengri’den yardım diledi.

“Ey Ebed ve Ezeli Gök! Ben, Kinlerin alçakça öldürttükleri amcalarım Okin-barkak(Okin-bargag) ve Ambagay (Ambagai)’ın intikamlarını almak için silahlandım. Eğer hareketimi tasvip ediyorsan bana yukarıdan kolunun kuvvetini gönder!”

Cengiz Han, kendini aynı zamanda, Kinler tarafindan ta evvelce yerlerinden atılmış olan Pekin’in eski hâkimleri K’i-tanların intikamcısı olarak göstermekte idi. K’i-tanlar da onun davasını hararetle kabul ettiler. Prenslerinden Ye-liu Liou-ko – eski Ye-liu hükümdar ailesindendir-, eski K’i-tan memleketi Leao-ho’da (Mançurya’nın güneybatısı) onun lehine isyan etti (1212). Bugün biliyoruz ki K’i-tanlar Moğol lisanında idiler. Onlarla Cengiz Han arasında, Pekin’deki Tunguz sülalesine karşı şüphesiz bir ırk dayanışması meydana gelmekte idi. Cengiz Han, Ye-liu Liou-ko’nun sadakat yeminini kabul etti ve kendisine Cebe noyan kumandasında bir yardım ordusu gönderdi. 1213 Ocağında Cebe, Liou-ko’nun Leao-yang’ı Kinlerden zapt etmesine ve Moğol metbüluğu altında “Leao kralı” olarak atalarının eski yurdunda yerleşmesine yardım etti. Ölümüne kadar (1220) bu eski K’i-tan krallarının halefi kendini, Moğol İmparatorunun en sadık tâbii gösterecektir. Kinlerin hudutları bu suretle kuzeybatıda olduğu gibi kuzeydoğuda da yani Öngütler tarafinda olduğu gibi K’i-tanlar tarafında da yıkılmış bulundu.

Cengiz Han tarafından Kinlere karşı 1211’de açılan harp ancak halefi tarafından nihayetlendirilmek üzere (1234) kısa mütarekelerle ta ölümüne kadar (1227) uzayacaktır. Sebebi de şudur ki çok müteharrik süvari kuvvetlerle, köyleri ve açık kasabaları tahripte eşsiz olarak Moğollar, Çin mühendisleri tarafindan müdafaa olunan müstahkem mevkileri zapt etmek sanatının epey zaman cahili kaldılar. Bundan başka Çin’deki harbi de stepteki harpler gibi idare etmekte idiler; yani birbirini takip eden akınlardan sonra arkalarında, Kinleri, şehirleri yeniden işgal, harabeleri yeniden inşa, gedikleri tamir, istihkâmları tanzim etmeye bırakarak ganimetleriyle beraber çekilmekte idiler. O suretle ki bu harp esnasında Moğol generallerinin aynı mevkileri iki üç defa fethetmek mecburiyetinde kaldıkları görülür. Nihayet Moğollar, stepte, mağluplardan katliâmlarla, kitle halinde sürgünlerle yahut ta hepsini ak bayrak altına sokmakla kurtulmaya alışmışlardı. Yerleşik memleketlerde, bahusus karınca gibi kaynayan bu Çin milleti içinde katliamlar yapmak fayda vermiyor, yerleşik halk daima baki kalıyordu: Ölüler sanki yerde bitki gibi yeniden bitiyordu. Şunu da ilâve edelim ki ancak bir asırdan beri yerleşmiş ve yerleşik hayata alışmış olan Kinler, bu eski Cürçetler, Tunguz kanının bütün kuvvet ve şiddetini hâlâ muhafaza etmekte idiler. Öyle ki burada, Moğolların alışmadıkları muhasara harbinin sıkıntıları, mütearrızın aynı zamanda hem Çin mühendislerinin mahareti hem Tunguz muhariplerinin şecaati ile karşılaşması yüzünden bir kat daha artmış bulunuyordu. Bundan başka ileride görüleceği üzere Cengiz Han bu harbe şahsen, ancak başlangıçta riyaset edecektir. Buradaki mücadeleyi yoluna koyduktan sonra (1211-1215) Türkistan’ı fethe gitmek için ordularının büyük kısmını Çin’den çekecektir. Onun harekeünden sonra generalleri harbe yavaşlatarak devam edeceklerdir ki bu, şüphesiz, Kin kuvvetlerini imha etmekle beraber Kin Devleti’ne bir ölüm darbesi vuramayacaktır.

REKLAM

Mutlaka Okumalısınız

Hz Musa’ nın cevap veremediği soru – Allah Teala Hz Musa’ya şöyle der: ”Ey Musa, benim için yaptığın bir amelin var mı?” Hz...

Rivayete göre Allah Teala Hz Musa'ya şöyle der: ''Ey Musa, benim için yaptığın bir amelin var mı?'' Hz Musa: ''Ya Rabbi, senin için namaz kıldım, senin...

Bugün kullandığımız ”Türkiye” ismi nereden geliyor?

Önceki kuşaklar ''Türkiya'' derdi; hatta bizi okutan ortaokul ve lise öğretmenlerinin bazılarında bu telaffuzu aldık. Gerçekten ''Türkiye'' diyenler, bir ara dilimizin ses uyumu kuralına...

Hz Muhammed (sav) zamanında vahiy yazan Münafık bir adam vardı. Ölünce üç kez gömüldü sonra…

Kur’ân-ı Kerîm’de de açıklandığı üzere; Ehl-i Kitabdan (Yahudilerden, Hristiyanlardan) bir güruh, İslâmiyeti Medine’de önlemek için: “Kendilerine indirilene iman edenlere gündüzün evvelinde inanınız ve gündüzün sonunda...

İmam Gazali – (Namazı bozan şeyler) Namaz içinde konuşmak, Ya Rabbi beni filanla evlendir gibi dünya sözleriyle dua etmek…

Namaz içinde konuşmak, Ya Rabbi, beni filanla evlendir gibi dünya sözleriyle dua etmek. Ah vah demek, ağrıdan veya bir felaketten dolayı bağırarak ağlamak, (Cennet...

Göktürkler’de Zina ve hırsızlığın cezası neydi?

Göktürklerin sosyal hayatları nasıldı? Halk nasıl yaşardı?  Ekonomileri hayvancılığa dayalı bir hayat söz konusudur. Su boyları ve bol otlu alanlarda kümelenirlerdi. Aile urug, boy sistemi...

REKLAM

REKLAM