Şunu söylemem lazım, Yavuz Sultan Selim iktidara geldiği gün, 1512’de İspanya Kralı ve Alman İmparatoru 4. Karl henüz yoktu. Hiçbir Avrupa ve Asya hükümdarı Yavuz kadar tecrübeli değildir. Çok uzun bir sancak beyliği vardır, tam 24 yıl, Osmanlı’da bile görülmemiş uzun bir dönem. Kırım Hanlığı’nın, ona mücavir Kafkasların hanlığını yapmıştır. Büyük bir araziyi kontrol etti. Kırım Hanı aslında ateşli silahları olmayan bir hükümdardı. Kefe Beyi Kırım’ın en sağlam yerine bakar. Bu uzun dönem Yavuz’a strateji kurmada, politikada tecrübe kazanmasını sağladı. Kuru kuru şedid bir yönetici değil, büyük bir boşluğu doldurdu.
Yavuz’un son seferinin nereye olduğu hala meçhul, bir müddet daha iktidarda kalmış olsaydı, belki de İtalya’ya yöneliyordu, Fatih Sultan Mehmed’in gerçekleştirmediği, vaktinin yetmediği fetihleri yapacaktı. Bu oğlu Kanuni’ye nasip oldu. Belgrad ve Rodos’u fethetti. Bunlar hakkında maalesef kayıtlarımız yok, Osmanlı vakanüvisleri güzel protokoller yazmamışlar. Hatta Çar Rusya’sında bile 16. ve 17. asırda protokoller var, şunu yapalım, şunu gerçekleştirelim vs. Maalesef Osmanlı’da bu olmadığı için padişahların planlarıyla ilgili pek bilgi sahibi değiliz.
Türklerin Altın Çağı – İlber Ortaylı
