İttihatçılar, ileride gerçekleşecek büyük olayların hazırlanmasında, özellikle Türk milliyetçiliğinin gelişmesinde büyük rol oynadılar. Balkan Savaşı’nın , bu müthiş yenilgisinin, etkisi altında memlekette millî bir uyanış kendini göstermiş, Türk Ocakları ve Türkçülerin faaliyetleri genişlemiş, Türkçülük devletin siyasetinde egemen olmaya başlamıştır. İttihatçılar bu faaliyetleri var kuvvetleriyle desteklediler. Esasen Balkan Savaşı’ndan sonra, Arnavutlar ayrı bir devlet halinde ayrılmışlar, Yemen isyanını Arap memleketlerinde başka direnişler takip etmiş, imparatorluk idarecileri Türklüğe dayanmaktan başka çare kalmadığını anlamışlardı. Denilebilir ki, 1919’dan sonra kendini gösteren milli ayaklanma ve millî hâkimiyetin temelleri bu devirde atılmıştır.
Halil İnalcık, Akademik Ders Notları, Timaş Yayınları, İzmir, 2018, s. 64, 65.
