Eşek Lisanınca Verdi’ de İncili sözünü tutmuş olmak için yavru bir eşeği eğitir.
Ona kitap okuyor izlenimi vermek için sayfaları çevirmeyi öğretir. Bu durum fıkrada
şöyle yer alır:
İncili Çavuş ile padişah, bir yere giderlerken yeni doğmuş, gayet kibar, gösterişli
bir merkep yavrusu görmüşler. Merkep yavrusu padişahın çok hoşuna gitmiş. Merkep
yavrusunu sevip, okşamış.
– Ne kadar kibar, ne kadar akıllı değil mi? demiş.
İncili Çavuş, – Evet, padişahım. Çok kibar, çok güzel ben de böylesini görmedim, demiş.
İncili Çavuş’un çenesi durmamış. Merkep yavrusunu göstererek,
– Padişahım, bu merkep yavrusu o kadar kabiliyetli, o kadar akıllı ki eğer emek verilirse
okumayı da öğrenir, demiş.
Padişah da bunun üzerine İncili Çavuş’a dönerek, – Merkep yavrusunu satın alalım. Sen buna okuma öğret, demiş.
İncili, ağzından çıkan sözü yutamaz. Merkep yavrusunu süt emdiği için annesi ile
birlikte satın almışlar. Padişah, İncili’nin bu sözünün altından nasıl kalkacağını merak
ederek merkebi yavrusu ile birlikte İncili’nin evine bıraktırmış. İncili bir defter alıp yap
raklarının arasına arpa dökmüş. Hayvan arpaları yedikçe İncili sayfaları çevirmiş. Böy
lece merkep, defter yapraklan arasındaki arpaları yemeye alışmış.
