Fatih’in Hristiyan olmak için girişimde bulunduğu saçmalığı var mesala. Papa’dan bir davet varmış. Vatikan’da böyle bir evrak bulunduğu söyleniyor. Yollanmamış. Fransız Babinger bulmuş. Babinger, Almanyalı bir tarihçi ve titiz bir adamdır. Lakin bazı hataları da oluyor. Bu mektup müsveddedir, gönderilmemiştir. Babinger onu gönderilmiş gibi anlatıyor. Muhatabı yok ki mektubun. Gönderen o fiili tamamlamış, diğerinin zaten hiç haberi yok.
Gerçekle ilgisi yoktur, bu teori yanlıştır. Fatih, bütün dinleri bilir ama böyle oturup da öyle kendi kimliğini oynatacak adım atmaz. Bunlar saçma şeyler. Ciddiyetsiz temennilerdir bunlar. Belli bir kesim var, dinlere kafayı takmışlar. Hristiyan olunsa daha ileride olunurdu gibi iddiaları var. Alakası yoktur. Dinle ilgili değildir bunlar. Afrika’daki Hristiyanlar Müslümanlardan çok daha geridedir mesela.
15. asırda Armaca bilen çok az, İbranice bilen yok gibiydi. O bakımdan Fatih Sultan Mehmed şahsına münhasır bir adamdı. Arapça, Farsça, İtalyanca bir de Rumca biliyordu. Bir tane Fatih gelmiyor. Kurumları değiştirmeye çalışıyor. Kanuni medreseleri ıslah ediyor, musikiye düşkün ama Fatih bir başka…
İlber Ortaylı
